Frans Hals wordt ook wel ‘de meester van de losse toets’ genoemd. Hij onderscheidt zich van zijn tijdgenoten door een opvallend losse schildertoets. Van dichtbij zijn de afzonderlijke penseelstreken steeds goed te onderscheiden. Gezien van enige afstand ontstaat het totaalbeeld, zo ook hier. De compositie – de manier waarop figuren en voorwerpen op het doek zijn geplaatst – is hier vrijer dan in andere schuttersstukken van Frans Hals.
We zien op het schilderij het afscheidsmaal van de officieren na een lidmaatschap van 3 jaar. Zij dragen sjerpen in de kleuren wit, oranje en blauw, de kleuren van het vaandel. Officieren worden door het stadsbestuur aangesteld.
De geportretteerden
Kapitein Michiel de Wael, in het dagelijks leven bierbrouwer, betrekt ons met zijn uitnodigende blik bij de voorstelling terwijl hij demonstratief zijn lege glas omkeert. De vaandrig op de voorgrond vormt de verbindende schakel tussen de schutters. Rechts onderaan staat Kapitein Nicolaes Le Febure, een klein mens die vanwege zijn lengte staand is verbeeld. Twee van de vaandeldragers staan ook op het schuttersstuk uit 1616, zij waren vaandeldragers van 1612 tot 1627.
Beweging in het doek
Een ander element dat de ‘beweging’ in dit doek benadrukt, is de manier waarop Frans Hals de figuren afsnijdt aan de randen van het doek. Links is het gezicht van de staande man slechts gedeeltelijk zichtbaar, en rechtsonder valt de arm van de zittende figuur van het schilderij. Hierdoor ontstaat de indruk van een foto, dat dit schilderij een bijna ‘snapshotachtig’ karakter geeft. Alsof Frans Hals dit feest met één simpele klik wist vast te leggen.